نوروز و تخت جمشید
تخت جمشید، دروازه ملل
هنوز در مورد بنای تخت جمشید نظری قطعی وجود ندارد بعضی آن را پایتخت شاهان هخامنشی می دانند و عده ای دیگر آن را محلی برای برگزاری جشنی بزرگ می دانند كه هدیه آورندگان هدایای خود را تقدیم پادشاه می كردند اما آنچه بر نظر دوم صحه بیشتری میگذارد كتیبه ای است از داریوش شاه كه در ورودی تخت جمشید در دروازه ملل نگاشته شده است :
(( خدای بزرگ است اهورا مزدا كه این آسمان را آفرید، که این زمین را آفرید، كه انسان را آفرید و شادی را برای انسان آفرید.))
ایرانیان كه همواره پایه گذاران جشنهای شاد بودند و در طول سال به دلائل مختلف به شادمانی می پرداختند و پرداختن به شادیهای بیشتر را موجب افزایش خشنودی اهورامزدا می دانستند برای جشن نوروز ارزش بیشتری قائل بودند.
پیشینه جشن نوروز هنوز به درستی معلوم نیست ولی فردوسی شاعر پارسی گوی ایران آن را منسوب به جمشید می داند كه دارای فر ایزدی بوده است :
| منم گفت با فره ایزدی | | همم شهریاری و هم بخردی |
جمشید در طول پادشاهی خود بنای سازندگی را نهاد و ایوانها و كاخهایی ساخت كه برای مردمانی كه تا آن زمان آنرا ندیده بودند آنقدر شگفت آور بود كه آنرا ساخته دیوان دانستند.
| بسنگ و بگچ دیو دیوار كرد | | نخست از برش هندسی كار كرد |
| چو گرمابه و كاخهای بلند | | چو ایوان كه باشد پناه از گزند |
اما اینكه جمشید كدام پادشاه تاریخ ایران بوده بطور یقین كسی نمی تواند باشد جز داریوش شاه بزرگ كه هم دارای فر ایزدی بود و هم بنایی ساخت كه امروز به نام تخت جمشید خوانده میشود یعنی همان كسی كه خواهان شادی برای مردمانش بوده است.
بعضی از افرادی كه در لحظه گردش سال در تخت جمشید بوده اند هم گواهی داده اند كه اگر در زمان گردش سال به آسمان تخت جمشید نگاه كنیم خط سفیدی را در آنجا میبینیم كه اندكی پس از آن محو می گردد. علاوه بر این در سنگ نگاره های تخت جمشید نبرد شیر و گاو و سربازانی كه دست دوستی به یكدیگر می دهند و هدیه آورندگان ایالات كه از دوست و دشمن به این مكان امده اند همه گواهی است بر برگزاری جشن بزرگی چون نوروز در این مكان.
عقیده فردوسی در این مورد این است كه چون جمشید در روز هرمز از فروردین یعنی اولین روزسال بر تختی نشست كه دیوان آن را به آسمان بردند مردم آن روز را جشن می گیرند و شاید سنت تاب خوردن در روز اول فروردین در برخی از روستاهایمان از همین اعتقاد گرفته شده باشد.
| بفر كیانی یكی تخت ساخت | | چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت |
| كه چون خواستی دیو برداشتی | | زهامون بگردون بر افراشتی |
| چو خورشید تابان میان هوا | | نشسته برو شاه فرمان روا |
| جهان انجمن شد بر تخت اوی | | فرو مانده از فره بخت اوی |
| بجمشید بر گوهر افشاندند | | مر آن روز را روز نو خواندند |
| سر سال نو هرمز فرودین | | بر اسوده از رنج تن دل ز كین |
| بنوروز نو شاه گیتی فروز | | بر آن تخت بنشست فیروزروز |
| بزرگان شادی بیاراستند | | می و رود و رامشگران خواستند |
| چنین جشن فرخ آن روزگار | | بمانده از آن خسروان یادگار |
مطالب مرتبط :
میر نوروزى، مردبگیران و ...
نوروز در راه است
از قاشق زنی تا فال کوزه
چهارشنبه سوری و قصه بابا خارکن
چهارشنبه سوری، رسم زیبای رو به تباهی
نوروز و تخت جمشید
نوروز در خارج از مرزهای ایران
با تشکر از خانم الیکا بقایی برای تهیه این مطلب
توضیحات شما
- ر
ali reza ghasemi , September 14, 2005
- salam va ba tashakor az shoma
مصطفی , September 6, 2005
- با سلام
خلاصه ای از طرح اتحادیه آریایی:
اتحاد کشورهای مستقل وارث تمدن مشترک (ایران قدیم)
ایران، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، اربکستان، ترکمنستان، ارمنستان و ...
مهم نیست که فعلاَ شرایط برای جمع همه کشورها مهیا نیست. مهم این است که این هویت ریشه دار را زنده کنیم تا هر کشور به فراخور اوضاع خود روزی به آن بپیوندد. اگر دیر بجنبیم شاید روزی با ارمنستان و آذربایجان و .. هم باید از طریق اتحادیه اروپا یا اتحادیه ترک و آذری و .. رابطه برقرار کنیم.
شروع طرح اتحادیه آریایی برای امروز و تکامل آن در آینده است.
موفق باشید.
حسین رمضانی خردمردی , August 25, 2005
- سلام.من اگه خار توی چشمم بره اشکم در نمیاد ولی آرزو دارم یه روز برم تخت جمشید و مثل کسی که عزیزشو از دست داده برای تمدنی که از دست دادیم گریه کنم.
mostafa , August 13, 2005
- با سلام وتشکرازمطلب خوبی که نوشته اید لازم دیدم این نکته رو هم اضافه کنم که پارسه یا همون تخت جمشید در واقع بعنوان یک موزه از هنرهای ملل مختلف جهان قدیم به شمار میرفته وشاید هم چیزی مثل سازمان ملل که همه ملل درآن نماینده ای داشته اند.
مسعود
- جالب بود
- سلام من تابه حال درمورد چهارشنبه سوری واینکه تاریخچه ان به کجا بر میگرده اطلاعاتی نداشتم از اینکه اطلاعاتی به این خوبی در دسترس ما قرار دادید از شما متشکرم وامیدوارم در کارتون موفق باشید
- سلام،من محمدامین مظلومی جلالی هستم.همون سازنده بهترین سایت هاووبلاگ هاازتمام شمامتشکرم.راستش روبخواهیدشمااینقدرخوبیدکه هرچه بگم بازهم کمه،راستی یک سایت ووبلاگ جدیدزدم
http://iranindia.blogsky.com/
- باعرض سلام و خسته نباشید خدمت شما
من واقعا از خواندن اثار تاریخی بخصوص اثار باستانی ایران لذت می برم واز شما که اینها را تهیه می کنید متشکرم
محمد حدادی , April 21, 2005
- باعرض سلام وتبريك نوروز 84.از مطالب بسيارجالب وبا ارزشتون سپاسگزارم هميشه پيروزوشاد باشيد.
- با سلام و خسته نباشید و تبریک سال نو بابت تمامی زحمات شما متشکرم و امیدوارم همیشه موفق باشید اگر ممکنه یک نسخه از نوشته های تاریخی خود را برای من میل کنید با تشکر
- با عرض سلام و تبریک سال نو
بسیار متشکریم به خاطر چنین مطالب با ارزشی که باعث می شود فکر انسان نسبت به میراث ایران وجهان باز گردد خوا هشمندیم ادامه دهید
- باعرض سلام وتبريك نوروز 84.از مطالب بسيارجالب وبا ارزشتون سپاسگزارم هميشه پيروزوشاد باشيد.
- this is a nice website!!
reza nejat , March 16, 2005
- از مطالب زیبای شما متشکرم . پاینده باشید
- من برای کسانی آداب و فرهنگ ملت بزرگ ایران را نشر می دهند آرزوی موفقیت دارم
از مطالبوتون نهایت استفاده را کردم
- با تشكر از اطلاعات فميدي كه در اختيار ما قرار مي دهيد.
Kamran Mehrjam , March 12, 2005
- دستت دردنکنه،
توی تالار فردوسی نمایشی عروسکی از داستان رستم و سهراب در حال اجراست که تا پایان اسفند اکران می شه.
دیدنش خالی از لطف نیست
http://www.bbc.co.uk/persian/news/020822_mj-sohrab.shtml
amir , March 10, 2005