نقاشی، هفت سین قاجاریه
هفت سین
سفره هفت سین که همچنان مرسوم است، معمولا چند ساعت مانده به تحویل سال چیده میشود. هر جزء این سفره وجودش حکمتی دارد و به قصد خاصی بر سر سفره قرار میگیرد. جالب
است که تعداد "سین" های هفت سین گاهی از هفت عدد بیشتر میشود اما از آنجایی که عدد هفت همواره نزد ایرانیان از اهمیت خاصی برخوردار بوده و عددی کامل به حساب می آمده
است ( هفت طبقه آسمان،هفت خان رستم، هفت جزء قرآن و...) مبنای این سفره بر هفت سین که هفت نوع خوردنی هستند گذاشته شده است : سماق، سیر، سنجد، سیب، سمنو، سبزی و
سرکه .
علاوه بر اینها اشیاء دیگری نیز به نیات مختلف بر سر سفره قرار میدهند از جمله:
کتاب مقدس، که قرآن، اوستا یا انجیل است، آینه، برای رفع کدورت و یکرنگی، تخم مرغ رنگ کرده به نیت برکت و روزی که معمولا به تعداد اعضای خانواده تهیه میشود، شمع روشن
به نیت روشنایی و طول عمر اعضای خانواده که به همین دلیل اعتقاد بر این بوده که شمع هفت سین را نباید خاموش کرد و در صورت لزوم این کار باید با برگ سبز یا نقل و نبات انجام
شود، آب، نشانه صافی، پاکی و گشایش در کارها، سبزه به معنای حیات و نشاط و شادابی ،ماهی قرمز به نشانه زندگی و پایداری و گل به نیت باروری و شادابی بر سر سفره هفت سین
گذاشته میشوند.
تحویل سال
هنگام تحویل سال همه اعضای خانواده با لباسهای نو و پاکیزه دور سفره هفت سین گردآمده و عقیده دارند که موقع تحویل سال بهتر است به آینه نگاه کنند و بعد از آن مقداری از آیات
کتاب مقدس را بخوانند. یکی از کارهایی که در زمانی مرسوم بوده این است که آینه ای را – نماد آسمان- به صورت خوابیده روی سفره قرار داده و تخم مرغی –نماد زمین- روی آن
قرار میدادند و میگفتند در زمان تحویل سال تخم مرغ تکان میخورد. این عقیده از اینجا سرچشمه میگرفت که قدما عقیده داشتند کره زمین روی شاخ گاوی قرار گرفته است و وقتی گاو
خسته میشود زمین را از این شاخ به شاخ دیگر می اندازد و سال تحویل میشود.
هنگام تحویل سال توپی شلیک میشده و همه پس از شنیدن صدای آن به روبوسی مشغول شده، سال نو را تبریک میگویند و بزرگترها عیدی کوچکترها را که معمولا اسکناس یا سکه بوده
به آنها میدادند.
عید دیدنی
پس از تحویل سال، اگر روز باشد فورا" اعضای کوچکتر خانواده به دیدن بزرگترها میروند و معمولا ناهار یا شام روز اول را هم در منزل بزرگترها صرف میکنند." دیدن" های
نوروزی که ناگزیر " بازدید " ها را دنبال دارد، و همراه با دست بوسی و روبوسی است، در روزهای نخست فروردین، که تعطیل رسمی است، و گاهی تا سیزده فروردین ( و می گویند تا
آخر فروردین) بـین خویشاوندان و دوستان و آشنایان دور و نزدیک، ادامه دارد.
رفت و آمد گروهی خانواده ها، در کوی و محله - به ویژه در شهرهای کوچک - هنوز از میان نرفته است. این دید و بازدیدها، تا پاسی از شب گذشته، به ویژه برای کسانی که نمی توانند
کار روزانه را تعـطیل کنند، ادامه دارد. تا زمانی که "مسافرت های نوروزی" رسم نشده بود، در شهرها و محله هایی که آشنایی های شغـلی و همسایگی و " روابط چهره به چهره " جایی
داشت، دید و بازدید های نوروزی، وظیفه ای بـیش و کم الزامی به شمار می رفت و نیز آشنایانی بودند - و هستـند - که فقط سالی یک بار، آن هم در دید و بازدید های نوروزی، به خانهً
یکدیگر میرفتند. گسترش شهرها، ازدیاد جمعـیت، پراکندگی خانواده های سنتی، محدودیت های شغلی و نیز فرهنگ آپارتمان نشینی، از عواملی هستند که موجب کم شدن این دیدارها شده
اند. (ادامه دارد ...)
از سحر شهاب
مطالب مرتبط :
میر نوروزى، مردبگیران و ...
نوروز در راه است
از قاشق زنی تا فال کوزه
چهارشنبه سوری و قصه بابا خارکن
چهارشنبه سوری، رسم زیبای رو به تباهی
نوروز و تخت جمشید
نوروز در خارج از مرزهای ایران
- به نظر من باید آداب و سنن ادامه داشته باشه . چه از طریق عکس یا کتاب یا نوشته و حتی اینترنت . کاش به زبان انگلیسی هم متون خود را ترجمه می کردید برای ایرانیان خارج از کشور