بستنی و فالوده در ایران
یک بستنی فروشی امروزی
بستنی مانند بسیاری از خوردنی های وارداتی، در ابتدای ورود به ایران مخصوص طبقه اشراف و ثروتمند بود و فقط در بعضی قنادیهای بسیار لوکس سرو میشد. دسر سنتی و تابستانی تهران و تعدادی از
شهرستانها از جمله شیراز و کرمان، فالوده بود.
فالوده که هنوز هم طرف داران بسیاری دارد. فالوده از خوراکی هایی به شمار می آید که راه خود را از خانه به فالوده فروشی و از آنجا به کافه قنادی گشوده است و عبارت است رشته های نشاسته ای یخ زده و
مخلفات که در حال حاضر با دستگاههای مخصوص تولید میشود اما شنیدن شیوه تولید قدیمی آن خالی از لطف نیست.
تهیه فالوده به شیوه سنتی
فالوده به این ترتیب تهیه میشود که ابتدا مقداری نشاسته خوب و تازه را در آب حل میکردند و آنرا روی حرارت کم میپختند تا کمی غلیظ شود، این نشاسته را داخل ظرف استوانه شکلی از جنس مس میریختند
و با دسته ای چوبی بر روی آن فشار می آوردند، نشاسته به شکل رشته هایی نازک، از بخش آب کش مانند انتهای ظرف بیرون می آمد. این رشته ها که همچنان گرم بودند مستقیما به داخل آب بسیار سرد
میریخت و فورا سفت میشد. این ماده اولیه فالوده بود که در ظروفی بر روی یخ تراشیده ریخته میشد، رویش شربت ساده با آب لیمو ، شربت آلبالو و کمی گلاب میریختند و نوش جان میکردند.
فالوده شیرازی هم به همین شکل تهیه میشد با این تفاوت که نشاسته مورد استفاده به شکل گلوله های ریزی به شکل مروارید تهیه میشد. به این ترتیب که مایع نشاسته در آبکش های دانه درشت ریخته میشد و
قطرات نشاسته پس از عبور از سوراخهای آبکش، با چکیدن در آب سرد به شکل گلوله درمی آمدند.
فالوده
تهیه یخ تراشیده
یخ مورد نیاز برای فالوده به این شکل تهیه میشد که یخ قالبی که به آن "یخ تاوه" میگفتند را بالای یک جعبه و بر روی لنگ یا پارچه تمیزی قرار میدادند و جعبه یا ظرف دیگری در مقابل آن قرار داده، اره
منحنی مخصوصی که به شکل هلال خم شده و دو طرف آن دسته چوبی داشت و دارای دندانه های ریز در هر دو طرف بود، در دست میگرفتند و مقابل یخ روی چهارپایه ای مینشستند و شروع به بریدن یخ
میکردند. حاصل کار که انجام آن مهارت فراوانی میخواست، یخ ریز و یک دستی مانند برف بود و فقط مخصوص فالوده تهیه میشد.
بستنی سنتی
بستنی که امروز به نام سنتی میشناسیم، در گذشته به شیوه دستی و در ظروف مخصوص بستنی سازی با چرخ دستی و مخزن یخ و نمک تهیه میشده است (برای اطلاع بیشتر به مطلب تاریخچه بستنی مراجعه
کنید). دو نوع بستنی در ایران و به خصوص در تهران طرف دار داشته است، بستنی شیری که سفید رنگ بوده و در بیشتر مواقع گلاب داشته است و در انواع مرغوب تر آن خامه یخ زده و پسته هم
میریختند و نوع دوم که امروز به نام بستنی اکبر مشتی یا زعفرانی مشهور است، همان بستنی شیری بوده که در آن زعفران میریختند و با پسته و تکه های خامه یخ زده مخلوط میکردند. این بستنی بسیار
مجلسی تر و گران تر از نوع ساده آن بوده و امروز انواع دستی و کارخانه ای آن هواداران بسیاری دارد.
بستنی فروشان دوره گرد معمولا بستنی و فالوده را در ظروف بلوری که بر روی چرخ خود میچیدند عرضه میکردند و بستنی را در ظرف فلزی بزرگ و دو جداره ای نگهداری میکردند که در لایه بیرونی آن
یخ و نمک میریختند تا کالای ظریف خود را محافظت کنند. بعدها با تولید نان بستنی در ایران، عرضه بستنی توسط دست فروشها بسیار بهداشتی تر شد و "بستنی نانی" چنان طرف داری پیدا کرد که در کافه
ها و قنادی ها هم به این شکل عرضه میشد.
سحر شهاب
توضیحات شما
- salam merci
man alan mikham bastano doros konam inja ham ke chizi naneveshte chi kar konam pas
محمد رضا , September 28, 2005
- با تشكر ازشما ديروز فالوده درست كردم واقعا بچه ام خوشش امد متشكرم
سعيد افشار , September 3, 2005
- با سلام
دست شما دردنکند. وبلاگ من هم سر بزنید در مورد بستنی است. icecreamm.persianblog.com
آخر اون دو تا ام داره.
- با سلام خواهشمندم مطلب قبلي بنده را به جهت تغيير ادرس وتلفن بر داريد ضمنا از اموزش تهيه بستني وفالودهتان واقعا متشكرم سعيد افشار
saeedafshar , August 28, 2005
- سلام
مجموعه سایتهای بسیار خوبی دارید
مخصوصا سایت سیمرغ
همین سایت هم سایت جالبیه
اما من خوب توی این سایت نگشتم
راستی
این مطلب بقلی رو بردارید
چون هم ارزش کار شما میاد پایین
و هم ارزش نظر دادن خواننده هاتون
راستی
من از مطالب سایت هاتون توی وبلاگم خیلی استفاده می کنم
البته فقط می نیسم سایت سیمرغ
ببخشید دیگه
امیدوارم راضی باشید
ادرس وبلاگم رو میدم
با اینکه خجالت می کشم از روی شما
اما ببخشید دیگه
http://www.Daneshema.mihanblog.com
امین جان , August 27, 2005
- از راهنمايي شما درخصوص تهيه بستني ممنونم
mahdimiri , August 13, 2005
- اين گونه اطلاع رسانيها بسيار خوب ومورد بنده وديگران ميباشد
سعيد افشار , July 31, 2005
- با سلام من از سایت برای تحقیق در مورد بستنی که در دانشگاه داشتم استفاده کردم....از شما بسیار ممنون هستم...
شاداب باشید...همچون بستی شیرین ودلچسپ...
- salam mamnoon.
- سلام ممنونم که ما رو از فالوده خوردن سیر میکنین.
- با عرض سلام نوشته هاجالب بودند
- سلام ممنوم از نوشته های خوبتون
با تشکر:الهام.م.ا از کرج
- mb
- وای اگر جای من میرفتید و از این وسوسه های شیطانی عکس هم میگرفتید و خوردنش براتون ممنوع بود چه میکردید؟
سحر , July 5, 2005
- rasti yadam raft esmamo begam.man banafshe hastam
banafshe , July 5, 2005
- in khanome shahab cheghadar be khordanihaye chagh konande alaghe dare.baba ina vase rejim khob nist.hey maro vasvase nakonid
, July 5, 2005